Ankara Polikistik Over Sendromu (PCOS) Tedavisi
Bu sayfa, Kadın Doğum 2026 yılı rehberleri baz alınarak güncellenmiştir.
Polikistik over sendromu (PCOS); adet düzensizliği, yumurtlama problemi, tüylenme, akne, kilo kontrolünde güçlük ve hamile kalmada gecikme gibi farklı belirtilerle ortaya çıkabilen hormonal ve metabolik bir durumdur.
PCOS tanısı yalnızca ultrasonda yumurtalıkların polikistik görünmesine bakılarak konulmaz. Adet düzeni, yumurtlama, androjen belirtileri, kan testleri ve gerektiğinde ultrason bulguları birlikte değerlendirilir.
Ben Op. Dr. Erdal Şeker, Kadın Hastalıkları ve Doğum ve Perinatoloji Uzmanıyım. Ankara'daki kliniğimde PCOS şüphesi olan veya daha önce PCOS tanısı almış kadınları; şikâyetleri, gebelik planları ve metabolik özelliklerine göre değerlendiriyorum.
Polikistik Over Sendromu (PCOS) Nedir?
PCOS, üreme çağındaki kadınlarda görülen yaygın bir hormonal ve metabolik bozukluktur. Dünya Sağlık Örgütü, üreme çağındaki kadınların yaklaşık %10–13'ünün PCOS'tan etkilendiğini bildiriyor.
PCOS herkeste aynı şekilde görülmez. Bir kadında temel sorun adet düzensizliği olabilirken başka bir kadında tüylenme, akne, kilo artışı veya hamile kalmada güçlük ön planda olabilir.
PCOS ile Polikistik Over Aynı Şey mi?
Hayır. Ultrasonda polikistik over görünümü olması tek başına PCOS tanısı anlamına gelmez.
Benzer şekilde PCOS tanısı bulunan her kadının ultrasonunda mutlaka polikistik yumurtalık görünümü bulunması gerekmez. Tanı bir bütün olarak değerlendirilir.
Bu ayrım önemlidir; çünkü Search Console verilerinizde “PCOS ve polikistik over aynı şey mi?” sorgusu da doğrudan aranıyor.
Polikistik Over Belirtileri Nelerdir?
En sık görülebilen belirtiler şunlardır:
- Adetlerin seyrekleşmesi veya düzensizleşmesi
- Uzun süre adet görememe
- Yumurtlama düzensizliği
- Hamile kalmada güçlük
- Yüz ve vücutta tüylenme artışı
- Akne ve yağlı cilt
- Saçlarda incelme veya dökülme
- Kilo artışı veya kilo vermede güçlük
Her hastada bu belirtilerin tamamının bulunması gerekmez.
Polikistik Over Neden Olur?
PCOS'un tek bir nedeni yoktur. Genetik yatkınlık, hormonal düzen, yumurtalık fonksiyonları ve metabolik faktörler birlikte rol oynayabilir.
Ailesinde PCOS veya tip 2 diyabet bulunan kadınlarda PCOS görülme olasılığı daha yüksektir.
Polikistik Over Nasıl Anlaşılır?
PCOS tanısını tek bir kan testi veya yalnızca ultrasonla koymak doğru değildir.
Erişkinlerde değerlendirmede temel olarak şu üç özellik dikkate alınır:
- Yumurtlamanın düzensiz olması,
- Klinik veya laboratuvar olarak androjen fazlalığı,
- Ultrasonda polikistik over görünümü veya uygun hastalarda tanısal algoritmada AMH değerlendirmesi.
Genellikle bu kriterlerden ikisinin bulunması ve benzer tablo oluşturabilecek diğer hastalıkların dışlanması gerekir. Güncel uluslararası kılavuz, erişkinlerde AMH'nin belirli koşullarda ultrasona alternatif olarak kullanılabileceğini; ancak tek başına AMH ile PCOS tanısı konulmaması gerektiğini vurgular.
PCOS Tanısında Ultrason Gerekir mi?
Her hastada şart değildir.
Örneğin düzensiz adetlerle birlikte klinik veya biyokimyasal hiperandrojenizm açık biçimde mevcutsa tanı için ultrason her zaman gerekli olmayabilir.
Buna karşılık tanının net olmadığı kadınlarda ultrason yumurtalıkların değerlendirilmesine yardımcı olabilir.
Polikistik Over Kan Testinde Çıkar mı?
PCOS'u tek başına gösteren bir kan testi yoktur.
Hastanın durumuna göre androjenler ve diğer hormonlar değerlendirilebilir. Ayrıca PCOS'a benzeyen başka hormonal durumları dışlamak için ek testlere ihtiyaç duyulabilir.
Metabolik risk açısından glukoz metabolizması ve diğer kardiyometabolik risk faktörleri de değerlendirilir.
AMH Yüksekliği Polikistik Over Anlamına Gelir mi?
Hayır. Yüksek AMH tek başına PCOS tanısı koydurmaz.
AMH erişkin kadınlarda tanısal değerlendirmeye yardımcı olabilir ancak hastanın adet düzeni, androjen bulguları ve diğer özellikleriyle birlikte yorumlanmalıdır.
Polikistik Over Tedavisi Nasıl Yapılır?
PCOS tedavisi herkeste aynı değildir.
Tedaviyi belirleyen en önemli sorulardan biri şudur:
Hasta şu anda hamile kalmak istiyor mu?
Çünkü gebelik istemeyen ve temel sorunu adet düzensizliği veya tüylenme olan bir kadınla, çocuk sahibi olmak isteyen ve yumurtlaması düzensiz olan bir kadının tedavi hedefleri farklıdır.
Tedavi; yaşam tarzı düzenlemeleri, adet döngüsünün yönetimi, metabolik problemlerin değerlendirilmesi, androjen fazlalığına bağlı yakınmaların tedavisi ve gerektiğinde gebelik için yumurtlama tedavilerini içerebilir.
PCOS Tamamen Geçer mi?
PCOS'u kısa süreli bir enfeksiyon gibi “ilaç kullanıp tamamen ortadan kaldırılan” bir hastalık olarak düşünmek doğru değildir.
Belirtiler zaman içerisinde değişebilir ve uygun tedaviyle kontrol altına alınabilir. Dünya Sağlık Örgütü PCOS'u uzun dönemli hormonal ve metabolik bir durum olarak tanımlıyor.
PCOS'ta Kilo Vermek Gerekir mi?
PCOS yalnızca kilolu kadınlarda görülmez. Normal kilolu kadınlarda da PCOS olabilir.
Sağlıklı beslenme ve fiziksel aktivite PCOS yönetiminin önemli parçalarıdır ve kilo kaybı olmasa bile sağlık açısından yarar sağlayabilir.
PCOS'ta kilo verme, beslenme ve kilo kontrolü ayrı bir konu olduğu için bunu mevcut “Polikistik Over Sendromunda (PCOS) Nasıl Kilo Verilir?” sayfasında ayrıntılı anlatmak daha doğru olur.
PCOS Kilo Vermeyi Zorlaştırır mı?
Bazı PCOS'lu kadınlarda metabolik sorunlar ve insülin direnci kilo yönetimini güçleştirebilir. Ancak her PCOS hastasında obezite veya insülin direnci bulunmaz.
Bu nedenle tedaviyi yalnızca tartıdaki kiloya göre planlamamak gerekir.
PCOS'ta Adet Düzensizliği Neden Olur?
PCOS'ta yumurtlamanın düzenli gerçekleşmemesi adetlerin seyrekleşmesine veya uzun süre adet görülmemesine yol açabilir.
Uzun süreli adet düzensizliğinin ayrıca değerlendirilmesi önemlidir. Çünkü uzun süre seyrek adet görme endometriumun uzun süre östrojen etkisinde kalmasına yol açabilir.
Adet gecikmesinin ayrıntılarını mevcut “PCOS'ta Adet Düzensizliği” sayfasında ayrıca ele almak daha doğru olur.
Polikistik Over Hamile Kalmaya Engel mi?
PCOS hamile kalmayı zorlaştırabilir ancak PCOS tanısı çocuk sahibi olunamayacağı anlamına gelmez.
Temel sorunlardan biri yumurtlamanın seyrek veya düzensiz olmasıdır. PCOS dünyada anovulasyonun en sık nedenlerinden biridir ve infertilitenin önemli nedenleri arasında yer alır.
Bununla birlikte PCOS'lu birçok kadın kendiliğinden veya gerektiğinde uygun yumurtlama ve infertilite tedavileriyle gebelik elde edebilir.
PCOS Varken Hamile Kalmak İçin Ne Yapılmalı?
Öncelikle yumurtlamanın olup olmadığı ve gebeliği etkileyebilecek başka faktörlerin bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.
Gebelik isteyen bir kadında yalnızca PCOS tanısına odaklanmak yeterli değildir. Yaş, adet düzeni, yumurtlama, eşin sperm değerlendirmesi ve gerektiğinde tüpler gibi diğer infertilite faktörleri de dikkate alınır.
Yumurtlama problemi saptanırsa hastanın özelliklerine göre ovulasyon indüksiyonu veya ileri üreme tedavileri gündeme gelebilir.
PCOS Gebelikte Sorun Oluşturur mu?
PCOS'lu kadınların büyük bölümü sağlıklı gebelik yaşayabilir. Bununla birlikte PCOS gebelikte bazı komplikasyonların görülme olasılığının artmasıyla ilişkilidir. Bunlar arasında gebelik şekeri ve hipertansif gebelik komplikasyonları bulunur.
Bu nedenle gebelik öncesi ve gebelik dönemindeki riskler kişinin özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
Polikistik Over İçin Hangi Doktora Gidilir?
PCOS; adet düzeni, yumurtlama, gebelik planlaması ve yumurtalık fonksiyonlarını etkileyebildiği için değerlendirmede kadın hastalıkları ve doğum uzmanı önemli bir role sahiptir.
Metabolik veya endokrin sorunların ön planda olduğu hastalarda gerektiğinde diğer branşlarla birlikte değerlendirme yapılabilir.
PCOS'un Yeni Adı PMOS mu?
Evet. 12 Mayıs 2026'da uluslararası düzeyde hastalığın adı Polyendocrine Metabolic Ovarian Syndrome (PMOS) olarak değiştirildi. Yeni isim, durumun yalnızca yumurtalıklardaki “kistlerden” ibaret olmadığını; hormonal ve metabolik yönleri olan daha geniş bir sendrom olduğunu daha iyi ifade etmeyi amaçlıyor.
Bununla birlikte PCOS ve “polikistik over sendromu” terimleri uzun yıllardır kullanıldığı için hastalar ve sağlık profesyonelleri tarafından kullanılmaya devam ediyor.
İsim değişikliğinin ayrıntılarını ayrı PCOS'un Yeni Adı PMOS sayfasında ele almak daha doğru olur.
Ankara'da Polikistik Over Sendromu Değerlendirmesi
PCOS tedavisinde amaç yalnızca “yumurtalıklardaki kistleri tedavi etmek” değildir. Öncelikle hastanın hangi sorununun ön planda olduğunu belirlemek gerekir.
Ankara'daki kliniğimde PCOS değerlendirmesinde; adet düzeni, tüylenme ve akne gibi androjen bulguları, kilo ve metabolik özellikler, gebelik isteği, önceki tedaviler ve gerekli olduğunda ultrason ile laboratuvar sonuçlarını birlikte değerlendiriyorum.
Gebelik istemeyen bir kadında tedavi hedefiyle, hamile kalmak isteyen bir kadındaki tedavi hedefi aynı olmayabilir. Bu nedenle tedavi planını kişiye göre oluşturmak gerekir.
Ne zaman değerlendirme uygun olur?
Adetleriniz belirgin şekilde düzensizse, uzun süre adet görmüyorsanız, tüylenme veya akne artışı varsa, PCOS tanısı aldığınız halde nasıl takip edileceğinizi bilmiyorsanız ya da gebelik istediğiniz halde yumurtlamanız düzensizse kadın doğum değerlendirmesi uygun olabilir.
Op. Dr. Erdal Şeker
Kadın Hastalıkları ve Doğum – Perinatoloji
Bu sayfa genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kişinin tıbbi özelliklerine göre değişebilir.
İlgili içerikler: