Adenomiyozis: Sık Görülen Bir Kadın Hastalığı

Adenomiyozis: Sık Görülen Bir Kadın Hastalığı

Adenomiyozis, rahim içini döşeyen endometriuma benzer bez ve destek dokusunun rahmin kas tabakası içinde bulunmasıdır. En sık şiddetli adet ağrısı, yoğun veya uzun süren kanama, pıhtılı adet, kasık ağrısı ve rahimde büyüme hissiyle ilişkilidir. Kanser değildir. Tanıda çoğu zaman uzman transvajinal ultrason yeterlidir; bazı hastalarda MR gerekir. Tedavi, şikâyetlerin şiddetine ve gebelik planına göre kişiselleştirilir.

Adenomiyozis, sık görülmesine rağmen belirtileri miyom ve endometriozisle karışabildiği için tanısı gecikebilen bir rahim hastalığıdır. Bazı kadınlarda hiçbir yakınmaya yol açmaz. Bazılarında ise her ay giderek şiddetlenen adet sancısı, aşırı kanama, kansızlık, cinsel ilişkide ağrı veya gebelikle ilgili güçlükler görülebilir.

Bu sayfada adenomiyozisin ne olduğunu, hangi belirtilere yol açabileceğini, ultrasonda nasıl değerlendirildiğini ve güncel tedavi seçeneklerini sade bir dille bulabilirsiniz. Buradaki bilgiler muayene ve kişisel tedavi planının yerini tutmaz.

Adenomiyozis nedir?

Rahim üç temel tabakadan oluşur. Rahim boşluğunun iç yüzeyinde endometrium, onun altında kalın kas tabakası olan miyometrium bulunur. Adenomiyoziste endometriuma benzeyen bezler ve stromal doku, miyometrium içinde yer alır. Çevredeki kas dokusunda büyüme ve yapısal değişiklik gelişebilir.

Hastalık rahmin geniş bir bölümünü tutuyorsa yaygın (diffüz) adenomiyozis, sınırlı bir alanda kitle benzeri görünüm oluşturuyorsa fokal adenomiyozis veya adenomiyom adı verilebilir. Adenomiyom, miyomla aynı oluşum değildir.

“İç endometriozis” ifadesi günlük dilde kullanılsa da adenomiyozis ve endometriozis farklı hastalıklardır. Bununla birlikte aynı kişide birlikte bulunabilirler.

Adenomiyozis belirtileri nelerdir?

Adenomiyozisi olan herkes belirti yaşamaz. Yakınmaların şiddeti ile ultrasondaki hastalık yaygınlığı da her zaman birebir örtüşmez. En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Giderek artan veya günlük yaşamı etkileyen adet sancısı

• Yoğun, uzun süren ya da pıhtılı adet kanaması

• Adet dönemleri dışında devam eden kasık veya pelvik ağrı

• Cinsel ilişkide, özellikle derin penetrasyon sırasında ağrı

• Alt karında basınç, dolgunluk veya şişkinlik hissi

• Yoğun kanamaya bağlı demir eksikliği ve kansızlık

• Halsizlik, çarpıntı, baş dönmesi veya nefes darlığı

• Bazı kadınlarda gebe kalmada güçlük ya da tekrarlayan gebelik kaybı

Bu belirtiler yalnızca adenomiyozise özgü değildir. Miyom, endometriozis, rahim içi polip, yumurtalık kisti, enfeksiyon ve bazı rahim içi hastalıklar benzer yakınmalara neden olabilir. Bu nedenle yalnızca belirtiye bakarak tanı konmaz.

Pıhtılı adet kanaması adenomiyozis belirtisi midir?

Pıhtılı adet kanaması adenomiyoziste görülebilir; ancak tek başına bu hastalığı göstermez. Kanama miktarı arttığında kanın rahim ve vajinadan atılmadan önce pıhtılaşması daha olasıdır. Sık ped veya tampon değiştirme, gece taşma, bir haftadan uzun kanama ya da büyük pıhtılar varsa değerlendirme gerekir.

Rahimde heterojen görünüm ne demektir?

Ultrason raporunda “miyometrium heterojen” veya “rahim kası heterojen” yazması, kas tabakasının tekdüze görünmediğini anlatır. Bu bulgu adenomiyoziste görülebilir ama tek başına kesin tanı değildir. Miyomlar, geçirilmiş ameliyatlar ve cihaz ya da çekim koşulları da görüntüyü etkileyebilir. Rapor, diğer ultrason bulguları ve hastanın şikâyetleriyle birlikte yorumlanmalıdır.

Adenomiyozis neden olur?

Adenomiyozisin tek ve kesin bir nedeni gösterilememiştir. Güncel açıklamalar; rahim içi ile kas tabakası arasındaki birleşim bölgesinde mikrotravma ve onarım süreçleri, dokunun gelişimsel olarak yanlış bölgede bulunması, kök hücre mekanizmaları, bağışıklık sistemi değişiklikleri ve hormon duyarlılığı üzerinde durur.

Şu özelliklerle daha sık ilişki bildirilmiştir:

• İleri üreme yaşı

• Daha önce doğum yapmış olmak

• Sezaryen, rahim ameliyatı veya rahim içine yönelik girişim öyküsü

• Endometriozis veya miyomun eşlik etmesi

Ancak bu özelliklerden hiçbirinin bulunmaması adenomiyozisi dışlamaz. Genç ve hiç doğum yapmamış kadınlarda da hastalık görülebilir. Bu nedenle “yalnızca çok doğum yapan 40 yaş üzerindeki kadınlarda olur” düşüncesi doğru değildir.

Adenomiyozis ile endometriozis arasındaki fark nedir?

Her iki hastalıkta da endometriuma benzeyen doku normal yerinin dışında bulunur. Temel fark dokunun yerleşimidir:

Bir hastada iki hastalık aynı anda bulunabildiği için değerlendirme yalnızca rahimle sınırlı tutulmamalıdır.

Adenomiyozis ile miyom arasındaki fark nedir?

Miyom, rahmin düz kas ve bağ dokusundan gelişen iyi huylu, çoğu zaman sınırları belirgin bir kitledir. Adenomiyozis ise endometriuma benzer dokunun rahim kası içine dağınık veya odaksal biçimde yerleşmesidir.

Ultrasonda miyomlar genellikle daha net sınırlı ve yuvarlak görünür. Adenomiyoziste ise rahim duvarında asimetrik kalınlaşma, küçük miyometrial kistler, yelpaze biçimli gölgelenme ve birleşim bölgesinde düzensizlik gibi bulgular görülebilir. Fokal adenomiyozis, yani adenomiyom, bazen miyomla karışabilir. İki hastalık aynı rahimde birlikte de bulunabilir.

Adenomiyozis tanısı nasıl konur?

Tanı; şikâyetlerin ayrıntılı değerlendirilmesi, jinekolojik muayene ve görüntüleme bulgularının birlikte yorumlanmasıyla konur. Geçmişte kesin tanının ancak rahim alındıktan sonra patolojiyle konabileceği kabul edilirdi. Günümüzde ise uygun klinik bulgularla birlikte uzman ultrason ve gerektiğinde MR sayesinde ameliyatsız tanı koymak çoğu hastada mümkündür.

Jinekolojik muayene

Muayenede rahim normalden büyük, yuvarlak ve hassas bulunabilir. Ancak muayenenin normal olması hastalığı dışlamaz. Ayrıca her hastada vajinal muayene zorunlu değildir; yaş, cinsel öykü, yakınma ve kişinin onayı doğrultusunda uygun yöntem seçilir.

Transvajinal ultrason

Transvajinal ultrason genellikle ilk tercih edilen görüntüleme yöntemidir. Uluslararası MUSA yaklaşımında ultrason bulguları doğrudan ve dolaylı özellikler olarak tanımlanır.

Doğrudan bulgular arasında:

• Rahim kası içindeki küçük kistler

• Miyometrium içinde parlak odacıklar

• Rahim iç tabakasından kas tabakasına uzanan parlak çizgi veya tomurcuklar

Dolaylı bulgular arasında:

• Rahmin küresel görünümü

• Rahim duvarlarında asimetrik kalınlaşma

• Yelpaze biçimli gölgelenme

• Lezyon içinden geçen damar yapıları

• Endometrium ile miyometrium arasındaki birleşim bölgesinde düzensizlik veya kesinti

yer alır. Tek bir dolaylı bulguya dayanarak kesin tanı koymak doğru değildir. İncelemeyi yapan kişinin deneyimi ve tüm işaretlerin birlikte değerlendirilmesi önemlidir.

Manyetik rezonans görüntüleme

MR her hastaya gerekli değildir. Ultrasonun yetersiz kaldığı, büyük miyomların değerlendirmeyi zorlaştırdığı, fokal lezyonun ayırt edilmesi gerektiği veya rahim koruyucu cerrahi planlandığı durumlarda yararlı olabilir. MR bulguları da tek başına değil, klinik ve ultrasonla birlikte yorumlanır.

Kan testleri

Adenomiyozisi kesinleştiren özel bir kan testi yoktur. Yoğun kanaması olan hastalarda tam kan sayımı ve ferritin gibi testlerle kansızlık ve demir depoları değerlendirilir. Gebelik ihtimali, tiroit bozukluğu veya başka kanama nedenlerinden şüpheleniliyorsa ek testler istenebilir.

Adenomiyozis tedavisi nasıl yapılır?

Her ultrason bulgusu tedavi gerektirmez. Belirtisi olmayan ve gebelik planı açısından özel risk taşımayan bir hastada izlem yeterli olabilir. Tedavi kararı verilirken şu sorular önemlidir:

• Asıl sorun ağrı mı, yoğun kanama mı, yoksa her ikisi mi?

• Kansızlık var mı?

• Yakın zamanda gebelik isteniyor mu?

• Hastalık fokal mi, yaygın mı?

• Miyom veya endometriozis eşlik ediyor mu?

• Daha önce hangi tedaviler denendi ve nasıl yanıt alındı?

Ağrı ve kanamayı azaltan ilaçlar

Nonsteroid anti-inflamatuar ilaçlar adet ağrısını azaltabilir. Traneksamik asit, uygun hastalarda adet kanamasını azaltmak amacıyla kullanılabilir. Bu ilaçlar hastalığı ortadan kaldırmaz; yakınmaları kontrol etmeyi hedefler. Mide-bağırsak hastalığı, böbrek sorunu, kanama-pıhtılaşma riski veya başka ilaç kullanımı varsa hekim değerlendirmesi gerekir.

Hormonal tedaviler

Hormonal yöntemler kanamayı ve ağrıyı baskılayabilir. Seçenekler arasında:

• Levonorgestrel salgılayan rahim içi sistem

• Kombine doğum kontrol hapları

• Yalnız progestin içeren ilaçlar

• Seçilmiş hastalarda GnRH agonisti veya antagonisti temelli kısa süreli tedaviler

bulunabilir. Her yöntemin gebelik planı, yaş, migren, pıhtılaşma riski ve diğer hastalıklara göre yarar-risk dengesi farklıdır. Özellikle GnRH temelli tedaviler sıcak basması ve kemik kaybı gibi yan etkiler nedeniyle süre ve destek tedavisi açısından yakından planlanır.

Rahim koruyucu girişimler

İlaçlara rağmen şikâyeti süren ve rahmini korumak isteyen bazı kadınlarda uterin arter embolizasyonu, odaklanmış ultrason veya radyofrekans gibi girişimler gündeme gelebilir. Fokal hastalıkta adenomiyomektomi adı verilen cerrahi düşünülebilir.

Bu yöntemlerin uygunluğu hastalığın yeri ve yaygınlığına, gebelik isteğine, merkezin deneyimine ve uzun dönem sonuçlara göre değişir. Özellikle gelecekte gebelik isteyen hastalarda rahim duvarına yapılan işlemler sonraki gebelikte rahim yırtılması, plasenta yerleşim bozukluğu veya sezaryen gerekliliği gibi konular açısından ayrıca değerlendirilmelidir.

Histerektomi

Rahmin alınması, adenomiyozisi kesin olarak ortadan kaldıran tedavidir. Ancak ilk seçenek değildir. Çocuk isteğini tamamlamış, şiddetli ağrı veya kanaması bulunan ve daha koruyucu tedavilerden yeterli yarar görmeyen hastalarda düşünülebilir.

Histerektomi yapılması yumurtalıkların mutlaka alınacağı anlamına gelmez. Yumurtalıklarla ilgili karar yaş, aile öyküsü, eşlik eden hastalıklar ve kişisel riskler dikkate alınarak ayrı verilir.

Adenomiyozis ameliyatı ne zaman gerekir?

“Adenomiyozis ameliyatı” tek bir işlemi ifade etmez. Fokal odağın çıkarılması ile rahmin tamamen alınması farklı amaçlara ve sonuçlara sahiptir. Cerrahi şu durumlarda gündeme gelebilir:

• İlaç tedavisine rağmen günlük yaşamı bozan ağrı veya kanama

• Tekrarlayan ya da ağır kansızlık

• Fokal lezyonun başka bir kitleyle ayırt edilememesi

• Seçilmiş infertilite hastalarında multidisipliner değerlendirme

• Çocuk isteği tamamlanmış hastada kalıcı çözüm beklentisi

Ameliyat kararı yalnızca ultrason raporuna göre verilmez. Şikâyet, yaş, gebelik isteği ve daha önceki tedaviler birlikte değerlendirilir.

Adenomiyozis kansere dönüşür mü?

Adenomiyozis kanser değildir ve genel olarak kansere dönüşen bir hastalık kabul edilmez. Çok nadir kötü huylu tümör bildirimleri, her adenomiyozis odağının zamanla kansere dönüşeceği anlamına gelmez.

Bununla birlikte menopoz sonrası yeni başlayan kanama, hızla büyüyen rahim veya kitle, açıklanamayan kilo kaybı ve tedaviye rağmen değişen belirtiler yalnızca adenomiyozise bağlanmamalıdır. Bu durumlarda rahim içi hastalıklar ve diğer nedenler ayrıca araştırılır.

Adenomiyozis hamileliğe engel mi?

Adenomiyozis tanısı hamile kalınamayacağı anlamına gelmez. Pek çok kadın doğal yolla veya yardımcı üreme yöntemleriyle gebelik elde eder. Bununla birlikte araştırmalar, özellikle belirgin veya yaygın hastalıkta gebelik şansının azalabileceğini ve düşük riskinin artabileceğini düşündürmektedir.

Olası mekanizmalar arasında rahim kasılmalarında değişiklik, kronik inflamasyon, rahim içi ortamın ve birleşim bölgesinin etkilenmesi sayılır. Ancak yaş, yumurtalık rezervi, sperm faktörü, tüpler, eşlik eden endometriozis ve hastalığın yaygınlığı sonucu önemli ölçüde değiştirir.

Tüp bebek öncesi tedavi gerekir mi?

Her adenomiyozis hastasına tüp bebekten önce aynı tedaviyi vermek doğru değildir. Bazı hastalarda hormonal baskılama düşünülebilir; ancak hangi protokolün, kimde ve ne kadar süreyle yararlı olduğu konusunda kanıtlar tüm hasta grupları için kesin değildir. Plan; yaş, embriyo durumu, yumurtalık rezervi, önceki denemeler ve adenomiyozisin özelliklerine göre üreme tıbbı uzmanıyla kişiselleştirilmelidir.

Gebelikte takip neden önemlidir?

Adenomiyozisli gebeliklerin büyük bölümü sağlıklı doğumla sonuçlanır. Yine de bazı çalışmalarda düşük, erken doğum, gebelik hipertansiyonu, plasentaya ilişkin sorunlar ve bebeğin büyümesinde gerilik riskleriyle ilişki bildirilmiştir. Bu veriler herkeste sorun gelişeceği anlamına gelmez. Gebelik oluştuğunda kişisel risklere göre kadın doğum veya perinatoloji takibi planlanır.

Adenomiyozis menopozdan sonra geçer mi?

Adenomiyozis hormonlara duyarlı olduğu için belirtiler menopozdan sonra çoğunlukla azalır. Fakat menopoz sonrası kanama normal kabul edilmez. Daha önce adenomiyozis tanısı olsa bile yeni kanama geliştiğinde rahim iç tabakası ve diğer olası nedenler değerlendirilmelidir. Menopoz hormon tedavisi kullananlarda yakınmaların seyri ayrıca izlenebilir.

Beslenme ve yaşam tarzı adenomiyozisi geçirir mi?

Belirli bir diyetin adenomiyozisi ortadan kaldırdığı kanıtlanmamıştır. Dengeli beslenme, düzenli hareket, yeterli uyku, sıcak uygulama ve kişiye uygun ağrı yönetimi genel iyilik hâlini destekleyebilir. Yoğun kanamaya bağlı demir eksikliği varsa yalnızca demirden zengin beslenmek yeterli olmayabilir; test sonucuna göre demir tedavisi gerekebilir.

Takviye, bitkisel ürün veya katı eliminasyon diyeti başlamadan önce olası yan etkiler ve ilaç etkileşimleri değerlendirilmelidir. Yaşam tarzı desteği, gerekli tıbbi tedavinin yerine geçmez.

Adenomiyozis hakkında doğru bilinen yanlışlar

“Adenomiyozis yalnızca 40 yaşından sonra görülür”

Yanlış. Tanı ileri üreme yaşında daha sık konulsa da genç ve hiç doğum yapmamış kadınlarda da adenomiyozis görülebilir. Günümüzde ultrason kalitesinin ve hastalık farkındalığının artması, daha genç yaşlarda tanı konmasına yardımcı olmuştur.

“Ultrasonda adenomiyozis varsa mutlaka ameliyat gerekir”

Yanlış. Tedavi kararını yalnızca görüntüleme bulgusu belirlemez. Belirti yoksa izlem yeterli olabilir. Ağrı veya kanama varsa çoğu hastada önce ilaç ve hormonal seçenekler değerlendirilir. Cerrahi; yakınmalar, gebelik isteği ve önceki tedavilere yanıt birlikte ele alınarak seçilir.

“Rahim alınmadan kesinlikle tanı konamaz”

Bu, geçmişte daha geçerli olan bir yaklaşımdır. Patolojik inceleme doku düzeyinde kesin doğrulama sağlar; ancak günümüzde deneyimli transvajinal ultrason ve gerektiğinde MR ile güvenilir klinik tanı konabilir. Sırf tanıyı doğrulamak için rahmin alınması söz konusu değildir.

“Adenomiyozis varsa çocuk sahibi olunamaz”

Yanlış. Hastalık bazı kadınlarda doğurganlığı olumsuz etkileyebilir fakat bu etki herkeste aynı değildir. Doğal yolla gebe kalan pek çok hasta vardır. Gebelik planında yaş, yumurtalık rezervi, tüpler, sperm faktörü ve eşlik eden endometriozis gibi bütün faktörler birlikte değerlendirilir.

“Her yoğun adet kanamasının nedeni adenomiyozistir”

Yanlış. Miyom, polip, yumurtlama bozuklukları, gebelikle ilişkili durumlar, kanama bozuklukları ve rahim iç tabakasına ait hastalıklar da yoğun kanamaya yol açabilir. Özellikle 45 yaş üzerindeki veya risk faktörü bulunan hastalarda rahim iç tabakasının ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.

“Ağrıya katlanmak gerekir; yapılabilecek bir şey yoktur”

Yanlış. Ağrı kesicilerden hormonal yöntemlere, seçilmiş girişimlerden cerrahiye kadar farklı seçenekler bulunur. Amaç yalnızca kanamayı azaltmak değil; uyku, iş, cinsel yaşam ve günlük hareket üzerindeki etkiyi de iyileştirmektir. Tedavi yetersiz kaldığında plan yeniden değerlendirilmelidir.

Ne zaman kadın doğum uzmanına başvurmalısınız?

Şu durumlardan biri varsa değerlendirme uygun olur:

• Ağrı nedeniyle işe veya okula gidememek

• Bir-iki saatte bir ped ya da tampon değiştirecek kadar yoğun kanama

• Gece taşma veya sık büyük pıhtı gelmesi

• Adetler arasında ya da cinsel ilişki sonrası kanama

• Sürekli kasık ağrısı veya ilişkide ağrı

• Halsizlik, çarpıntı, nefes darlığı gibi kansızlık belirtileri

• Gebe kalmada güçlük veya tekrarlayan düşük

• Menopoz sonrası herhangi bir vajinal kanama

Saatte bir ped dolduran ve birkaç saat süren kanama; bayılma, göğüs ağrısı, belirgin nefes darlığı veya gebelik ihtimaliyle birlikte şiddetli ağrı varsa acil değerlendirme gerekir.

Ankara’da adenomiyozis değerlendirmesi

Ankara’da adenomiyozis şüphesiyle yapılan değerlendirmede yalnızca “var” veya “yok” demek yeterli değildir. Hastalığın fokal ya da yaygın olması, rahmin hangi duvarını ve ne kadarını etkilediği, miyom veya endometriozis eşlik edip etmediği ve gebelik planı birlikte ele alınmalıdır.

Kadın Hastalıkları ve Doğum ile Perinatoloji Uzmanı Op. Dr. Erdal Şeker tarafından yapılan değerlendirmede öykü, muayene gerekliliği ve ultrason bulguları kişisel hedeflerle birlikte yorumlanır. Tedavinin amacı yalnızca görüntüyü değiştirmek değil; ağrıyı ve kanamayı azaltmak, kansızlığı düzeltmek, yaşam kalitesini korumak ve varsa gebelik planını güvenli biçimde yönetmektir.

Sık sorulan sorular

Adenomiyozis tehlikeli midir?

Çoğu hastada yaşamı tehdit eden bir durum değildir. Ancak yoğun kanama ciddi kansızlığa, kronik ağrı ise belirgin yaşam kalitesi kaybına yol açabilir. Yeni veya hızla değişen belirtiler ayrıca değerlendirilmelidir.

Adenomiyozis kendiliğinden geçer mi?

Üreme çağında tamamen kaybolması beklenmez; belirtiler zaman içinde artabilir, azalabilir veya sabit kalabilir. Menopozdan sonra çoğu hastada yakınmalar geriler.

Adenomiyozis ultrasonda kesin belli olur mu?

Deneyimli bir hekim tarafından yapılan transvajinal ultrason çoğu hastada güçlü bir klinik tanı sağlar. Yine de tek bir bulgu kesin değildir. Belirsiz veya karmaşık olgularda MR gerekebilir.

Adenomiyozis biyopsiyle anlaşılır mı?

Rahim içinden yapılan standart endometrium biyopsisi kas tabakasını örneklemediği için adenomiyozisi çoğu zaman göstermez. Biyopsi, anormal kanamanın rahim içi nedenlerini araştırmak için istenebilir.

Adenomiyozis kanser midir?

Hayır. Adenomiyozis iyi huylu bir hastalıktır ve genel olarak kansere dönüşmez. Buna rağmen menopoz sonrası kanama gibi uyarıcı belirtiler ayrı değerlendirilir.

Adenomiyozis kısırlık yapar mı?

Gebelik şansını azaltabilir ancak kesin kısırlık anlamına gelmez. Yaş, yumurtalık rezervi, tüpler, sperm faktörü ve eşlik eden endometriozis birlikte değerlendirilmelidir.

Adenomiyozis varken hamile kalınır mı?

Evet. Birçok kadın doğal yolla veya yardımcı üreme yöntemleriyle hamile kalabilir. Kişisel gebelik olasılığı yalnızca ultrason raporundan hesaplanamaz.

Adenomiyozis için en uygun tedavi hangisidir?

Tek bir “en iyi” tedavi yoktur. Yakınması olmayan hastada izlem; kanama veya ağrısı olanda ilaç ya da hormonal yöntemler; seçilmiş hastalarda girişim veya cerrahi uygun olabilir. Gebelik isteği tedavi seçimini doğrudan etkiler.

Adenomiyozis ameliyatsız tedavi edilir mi?

Evet. Birçok hastada ağrı kesici, kanama azaltıcı veya hormonal tedavilerle yakınmalar kontrol edilebilir. Cerrahi genellikle dirençli ve ağır yakınmalarda değerlendirilir.

Adenomiyozis ile miyom aynı şey midir?

Hayır. Miyom çoğunlukla sınırları belirgin iyi huylu bir kas kitlesidir. Adenomiyozis ise endometriuma benzer dokunun rahim kası içinde yer almasıdır. Aynı kişide ikisi birlikte bulunabilir.

Adenomiyom nedir?

Adenomiyom, adenomiyozisin rahim kası içinde daha sınırlı, kitle benzeri odak oluşturduğu biçimidir. Görüntülemede miyomdan ayrılması bazen güç olabilir.

Sonuç

Adenomiyozis; ağrılı, yoğun ve pıhtılı adetlerin önemli nedenlerinden biridir. Ancak her hastada aynı belirtiyi oluşturmaz ve her ultrason bulgusu tedavi gerektirmez. Günümüzde deneyimli transvajinal ultrason ve gerektiğinde MR ile çoğu hastada ameliyatsız tanı mümkündür.

Tedavide temel yaklaşım; ağrı ve kanamanın şiddetini, kansızlığı, hastalığın yaygınlığını ve gebelik isteğini birlikte değerlendirmektir. Bu nedenle internetten tek bir ilaç veya ameliyat seçmek yerine kişiye özel bir plan oluşturulmalıdır.

Tıbbi bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; muayene, tanı veya kişisel tedavi önerisi değildir. Ani ve şiddetli yakınmalarda acil sağlık hizmetine başvurun.

Güvenilir kaynaklar

• Harmsen MJ ve ark. Consensus on revised definitions of Morphological Uterus Sonographic Assessment (MUSA) features of adenomyosis. Ultrasound Obstet Gynecol. 2022.

• NICE. Heavy menstrual bleeding: assessment and management (NG88).

• NHS. Adenomyosis: symptoms, diagnosis and treatment.

• Nirgianakis K ve ark. Fertility, pregnancy and neonatal outcomes of patients with adenomyosis: systematic review and meta-analysis. Reprod Biomed Online. 2021.

• Busnelli A ve ark. Independent effects of endometriosis, adenomyosis and ART-related factors on adverse outcomes: systematic review and meta-analysis. Hum Reprod Update. 2024.

• Gebelik 

Bu sayfa, Kadın Doğum 2026 yılı rehberleri baz alınarak güncellenmiştir.