Rahim Perdesi (Uterus Septum) Ankara
Rahim perdesi, tıbbi adıyla uterus septum veya uterin septum, rahim boşluğunu kısmen ya da tamamen ikiye ayıran doğuştan bir yapısal farklılıktır. Bazı kadınlarda hiçbir sorun oluşturmazken bazı kadınlarda düşük, erken doğum veya bebeğin rahim içinde farklı pozisyonda durması gibi gebelik sorunlarıyla ilişkili olabilir.
Ankara'da rahim perdesi şüphesiyle başvuran kadınlarda ilk önemli adım, gerçekten uterin septum olup olmadığını ve bunun başka bir rahim anomalisiyle karışıp karışmadığını belirlemektir. Özellikle gebelik planlayan, tekrarlayan düşük yaşayan veya daha önce “rahimde perde var” denilen kadınlarda 3 boyutlu ultrason değerlendirmesi önem taşır.
Rahim Perdesi (Uterus Septum) Nedir?
Anne karnındaki gelişim sırasında rahmi oluşturan Müller kanalları birleşir ve aradaki doku zamanla kaybolur. Bu dokunun tamamen kaybolmaması durumunda rahim boşluğunda septum adı verilen perde kalabilir.
Septum kısa ve kısmi olabileceği gibi rahim boşluğunun büyük bölümünü de ayırabilir.
Parsiyel septum nedir?
Parsiyel veya kısmi septumda perde rahim boşluğunun yalnızca bir bölümünü ayırır.
Komplet uterin septum nedir?
Komplet septumda perde rahim boşluğunda daha aşağı seviyelere kadar uzanır. Bazı kadınlarda serviksi de içeren daha geniş bir anatomik farklılık bulunabilir.
Ancak yalnızca septumun uzun veya kısa olması, gebelik açısından ne kadar sorun oluşturacağını tek başına göstermez. Güncel kılavuzlar tedavi kararının sadece septumun boyutu veya şekline göre verilmesini önermemektedir.
Rahim Perdesi Gebeliğe Engel mi?
Rahim perdesi her zaman gebeliğe engel değildir. Uterin septumu olduğu halde kendiliğinden gebe kalan ve sağlıklı doğum yapan kadınlar vardır.
Bununla birlikte septat uterus; düşük, erken doğum ve bebeğin makat veya yan durması gibi bazı olumsuz gebelik sonuçlarıyla ilişkilidir.
İnfertilite açısından ise durum daha farklıdır. Güncel veriler, uterin septumun tek başına kısırlığa neden olduğunu kesin olarak göstermeye yeterli değildir. Bu nedenle yalnızca “septum var” denilmesi, gebelik oluşmamasının nedeninin mutlaka septum olduğu anlamına gelmez.
Rahim Perdesi Olan Bir Kadın Sağlıklı Doğum Yapabilir mi?
Evet. Rahimde perde olup sağlıklı doğum yapan kadınlar vardır. Septum bulunması, gebeliğin mutlaka düşükle sonuçlanacağı veya sağlıklı doğum yapılamayacağı anlamına gelmez.
Gebelik oluştuğunda septumun yapısı, bebeğin ve plasentanın yerleşimi, serviks uzunluğu ve gebeliğin gelişimi birlikte değerlendirilir.
Uterin septum bulunan gebeliklerde şu sorunların görülme olasılığı artabilir:
- Gebelik kaybı,
- erken doğum,
- makat veya yan geliş gibi prezentasyon bozuklukları,
- sezaryen gereksinimi,
- bazı olgularda fetal büyüme sorunları.
Bu nedenle gebelik başladıktan sonra yapılacak takip, hastanın kişisel risklerine göre planlanır.
Rahim Perdesinin Belirtileri Nelerdir?
Rahim perdesi çoğu zaman belirti vermez. Bazı kadınlar bu durumu ancak ultrason sırasında veya gebelik kaybı araştırılırken öğrenir.
Özellikle şu durumlarda rahim yapısının değerlendirilmesi gündeme gelebilir:
- Tekrarlayan düşük,
- erken doğum öyküsü,
- infertilite değerlendirmesi,
- başka bir incelemede rahim anomalisi şüphesi,
- gebelik sırasında tesadüfen saptanan anormal rahim yapısı.
Rahim perdesi tek başına tipik olarak belirli bir ağrı veya kanama şikâyeti oluşturmak zorunda değildir.
Rahim Perdesi Nasıl Anlaşılır?
“Rahimde perde var” denildiğinde yalnızca perdenin görülmesi değil, rahmin iç ve dış şeklinin birlikte değerlendirilmesi önemlidir. Özellikle septat uterus ile bikornuat uterusun birbirinden ayrılması gerekir.
3 boyutlu ultrason
Günümüzde uterin septum değerlendirmesinde 3 boyutlu transvajinal ultrason (3D TVUS) önemli bir yöntemdir. ASRM, rahim şeklinin değerlendirilmesinde 3D transvajinal ultrasonu, gerektiğinde salin infüzyonu ile birlikte, ilk basamak noninvaziv yöntem olarak önermektedir.
HSG rahim perdesini gösterir mi?
HSG rahim boşluğunun şekli hakkında bilgi verebilir ve septum şüphesi oluşturabilir. Ancak rahmin dış konturunu yeterince göstermediği için septat uterus ile bazı diğer Müllerian anomalileri tek başına güvenilir şekilde ayıramayabilir.
Histeroskopi
Histeroskopi ile rahim boşluğu doğrudan görüntülenebilir. Ayrıca tedavi kararı verilen hastalarda septuma aynı yoldan müdahale edilebilir.
Ancak histeroskopi tek başına rahmin dış konturunu göstermez. Bu nedenle doğru anatomik sınıflandırmada ultrason görüntüleri önemlidir.
MR gerekli mi?
Her hastada MR gerekmez. Ultrason bulgularının net olmadığı veya daha kompleks bir Müllerian anomali düşünülen hastalarda MR'dan yararlanılabilir.
Rahim Perdesi ile Vajinal Septum Aynı Şey mi?
Hayır.
Uterus septumu, rahim boşluğunun içerisindedir.
Vajinal septum ise vajina içerisinde bulunan doğumsal bir perdedir.
Vajinal septum bazı kadınlarda cinsel ilişkide ağrı, tampon kullanımında güçlük veya doğum sırasında sorun oluşturabilir. Uterin septum ise daha çok gebelik sonuçları açısından değerlendirilir.
Bazı doğumsal anomalilerde iki durum birlikte de bulunabilir. Bu nedenle “septum” tanısının hangi anatomik bölgeyi ifade ettiği netleştirilmelidir.
Rahim Perdesi ile Miyom Aynı Şey mi?
Hayır. Rahim perdesi doğuştan gelen bir yapısal farklılıktır. Miyom ise rahmin düz kas dokusundan gelişen iyi huylu bir oluşumdur.
Benzer şekilde rahim içi yapışıklıklar da sonradan oluşur. Bu nedenle ultrasonda rahim boşluğunda görülen her yapı “rahim perdesi” değildir.
Rahim Perdesi Tedavi Edilmeli mi?
Rahim perdesi saptanan her kadının ameliyat olması gerekmez.
Tedavi kararında kadının yaşı, gebelik planı, önceki gebelikleri, düşük öyküsü, infertilite durumu ve görüntüleme bulguları birlikte değerlendirilmelidir.
Tekrarlayan düşük varsa ameliyat gerekir mi?
Septum ile birlikte tekrarlayan gebelik kaybı bulunan kadınlarda histeroskopik septum insizyonu hasta ile yararlar, belirsizlikler ve riskler konuşularak değerlendirilebilir. ASRM 2024 kılavuzu bu grupta ortak karar verme yaklaşımıyla cerrahinin teklif edilebileceğini belirtmektedir.
Bununla birlikte bilimsel verilerin tamamı aynı sonucu göstermemektedir. ESHRE, mevcut randomize çalışmanın canlı doğum veya gebelik kaybı açısından belirgin yarar göstermediğine dikkat çekmektedir. Dolayısıyla “septum ameliyatı her hastada canlı doğum oranını kesin artırır” şeklinde bir ifade doğru değildir.
Kısırlık veya tüp bebek öncesinde septum ameliyat edilmeli mi?
Bu konuda da karar kişiye özeldir.
İnfertilitesi olan veya tüp bebek tedavisi planlanan kadınlarda septum cerrahisinin canlı doğum oranını artırdığı kesin olarak gösterilmiş değildir. Cerrahi bazı hastalarda düşünülebilir ancak otomatik olarak her hastaya uygulanması gereken bir işlem değildir.
Tesadüfen bulunan septum ameliyat edilmeli mi?
Gebelik denememiş ve herhangi bir üreme sorunu yaşamamış bir kadında yalnızca tesadüfen septum görülmesi, tek başına ameliyat gerektirdiği anlamına gelmez. Bu grupta rutin cerrahiyi destekleyen yeterli kanıt bulunmamaktadır.
Rahim Perdesi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Tedavi kararı verildiğinde işlem genellikle histeroskopik septum insizyonu (septoplasti/metroplasti) ile yapılır.
Histeroskop vajinal yoldan rahim ağzından geçirilerek rahim boşluğuna ilerletilir. Septum doğrudan görülür ve uygun cerrahi yöntemle kesilerek rahim boşluğunun anatomisinin düzeltilmesi amaçlanır.
Karında kesi yapılmaz.
İşlemin ayrıntıları septumun anatomisine ve hastanın durumuna göre değişebilir.
Histeroskopinin nasıl yapıldığı hakkında ayrıca Histeroskopi sayfamdan bilgi alabilirsiniz.
Rahim Perdesi Ameliyatı Riskli mi?
Histeroskopik septum cerrahisi minimal invaziv bir işlemdir ancak her cerrahi girişim gibi risksiz değildir.
Olası komplikasyonlar arasında:
- Kanama,
- enfeksiyon,
- rahim duvarında perforasyon,
- rahim içinde yapışıklık,
- kullanılan sıvılara veya anesteziye bağlı komplikasyonlar
yer alabilir.
Septum cerrahisi sonrasında rahim rüptürü bildirilmiş olmakla birlikte mevcut verilere göre nadirdir.
Rahim Perdesi Ameliyatı Sonrası İyileşme
İşlem sonrasında hafif kasık ağrısı ve lekelenme görülebilir. Hastaların önemli bir bölümü kısa sürede günlük yaşamına dönebilir.
Kontrol zamanı, cinsel ilişkiye dönüş ve gebelik planı yapılan işlemin kapsamına göre kişiye özel belirlenir.
Ateş, giderek artan ağrı, yoğun kanama veya kötü kokulu akıntı gelişirse değerlendirme gerekir.
Rahim Perdesi Ameliyatı Sonrası Gebelik
Bu, septum tanısı alan kadınların en sık sorduğu sorulardan biridir.
Ameliyattan sonra ne zaman gebe kalınabilir?
Rahmin iyileşmesi için belirli bir süre beklenebilir. ASRM'nin mevcut kılavuzu, septum cerrahisinden sonra fertilite tedavisine 1–2 ay içinde başlanabileceğini belirtmektedir. Bununla birlikte uygun zaman, yapılan işlemin kapsamına ve kontrol bulgularına göre kişiye özel belirlenmelidir.
Rahim perdesi ameliyatından sonra gebelik şansı artar mı?
Burada kesin bir oran vermek doğru değildir.
Özellikle tekrarlayan gebelik kaybı yaşayan bazı kadınlarda septum cerrahisi düşük riskinin azalmasıyla ilişkili bulunmuştur. Ancak mevcut çalışmalar cerrahinin her hastada canlı doğum oranını artırdığını kesin olarak göstermemektedir.
Bu nedenle tedavinin amacı ve beklenen yararı hastanın önceki gebelik öyküsüne göre değerlendirilmelidir.
Ameliyat sonrası gebelikte takip gerekir mi?
Gebelik oluştuğunda takip planı hastanın önceki gebelik öyküsüne ve mevcut gebeliğin özelliklerine göre yapılır. Septum ameliyatı geçirmiş olmak tek başına her gebeliğin yüksek riskli olacağı anlamına gelmez.
Gebelikte Rahim Perdesi Görülürse Ne Yapılır?
Rahim perdesi ilk kez gebelik sırasında fark edilebilir.
Gebelik devam ederken septumu düzeltmek amacıyla histeroskopik ameliyat yapılmaz. Bunun yerine gebeliğin gelişimi, bebeğin yerleşimi ve diğer obstetrik bulgular izlenir.
Doğum şekli de yalnızca “rahim perdesi var” diye belirlenmez.
Rahim Perdesi Olan Kadın Normal Doğum Yapabilir mi?
Evet. Rahim perdesi otomatik olarak sezaryen gerektirmez.
Ancak septat uterusta bebeğin makat veya yan durması gibi anormal prezentasyonlar daha sık görülebilir. Doğum şekli; bebeğin pozisyonu, gebelik haftası, plasentanın durumu ve diğer obstetrik faktörlere göre belirlenir.
Ankara'da Rahim Perdesi (Uterin Septum) Tanı ve Tedavisi
Ankara'da rahim perdesi, uterin septum veya rahim anomalisi şüphesiyle başvuran hastalarda öncelikle doğru tanının konulması gerekir.
Özellikle;
- tekrarlayan düşük yaşayan,
- gebelik planlayan,
- infertilite veya tüp bebek sürecinde olan,
- ultrasonda rahim perdesi şüphesi bulunan,
- daha önce HSG'de rahim anomalisi söylenen
kadınlarda rahim yapısını ayrıntılı değerlendirmek önemlidir.
3 boyutlu ultrason ile rahim boşluğu ve rahmin dış konturu birlikte değerlendirilebilir. Gerekli hastalarda histeroskopi veya ileri görüntüleme yöntemleri planlanabilir.
Buradaki temel amaç her görülen septumu ameliyat etmek değil; doğru tanıyı koymak ve gerçekten tedaviden yarar görebilecek hastayı belirlemektir.
Rahim Perdesi Hakkında Sık Sorulan Sorular
Rahim perdesi sonradan oluşur mu?
Hayır. Uterin septum doğuştan gelişen bir rahim anomalisidir. Sonradan ortaya çıkan rahim içi yapışıklık, polip veya miyom gibi durumlarla karıştırılmamalıdır.
Rahim perdesi kendiliğinden geçer mi?
Hayır. Anatomik septum kendiliğinden kaybolmaz. Ancak septumun bulunması mutlaka tedavi gerektiği anlamına da gelmez.
Rahim perdesi kansere dönüşür mü?
Hayır. Uterin septum bir kanser veya kanser öncüsü değildir.
Rahim perdesi ultrasonla görülür mü?
Evet. Özellikle 3 boyutlu transvajinal ultrason rahim yapısının değerlendirilmesinde oldukça yararlıdır ve güncel kılavuzlarda ilk basamak yöntem olarak önerilmektedir.
Rahim perdesi için MR gerekir mi?
Her hastada gerekmez. Tanının ultrasonla netleştirilemediği veya kompleks rahim anomalisi düşünülen durumlarda MR kullanılabilir.
Rahim perdesi ameliyatı kaç saat sürer?
İşlem süresi septumun yapısına ve yapılacak girişime göre değişir. Bu nedenle her hasta için sabit bir süre vermek doğru değildir.
Rahim perdesi tekrar oluşur mu?
Septum doğuştan gelen bir anomalidir ve başarılı bir insizyondan sonra aynı şekilde “yeniden oluşması” beklenen bir durum değildir. Bununla birlikte işlem sonrasında rezidüel septum veya rahim içi yapışıklık açısından değerlendirme gerekebilir.
Rahim perdesi cinsel ilişkiyi etkiler mi?
Uterin septum rahim boşluğunda bulunduğu için çoğu kadında cinsel ilişkiyi doğrudan etkilemez. Vajinal septum ise farklı bir durumdur ve ilişki sırasında ağrıya neden olabilir.
Rahim perdesi adet düzensizliği yapar mı?
Septumun tipik bulgusu adet düzensizliği değildir. Adet düzensizliği veya anormal kanaması olan kadınlarda başka jinekolojik nedenlerin de araştırılması gerekir.
Rahim perdesi olan herkes ameliyat olmalı mı?
Hayır. Tedavi kararı kişinin gebelik öyküsü, düşük öyküsü, infertilite durumu ve gebelik planıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Rahim perdesi olan kadın tüp bebek yaptırabilir mi?
Evet. Ancak septum saptandığında tüp bebek öncesinde cerrahi gerekip gerekmediğine bireysel olarak karar verilmelidir. Septum cerrahisinin tüm infertil hastalarda canlı doğum oranını artırdığı kesin olarak gösterilmiş değildir.
Op. Dr. Erdal Şeker – Ankara
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı ve Perinatoloji Uzmanı olarak Ankara'daki kliniğimde rahim perdesi (uterin septum) ve diğer rahim anomalilerinin değerlendirilmesi, gebelik öncesi danışmanlık ve riskli gebelik takibi yapıyorum.
Özellikle daha önce düşük yaşamış, gebelik planlayan veya başka bir incelemede rahim anomalisi saptanmış hastalarda önce mevcut bulguların doğru sınıflandırılmasını önemsiyorum. Tedavi gerekip gerekmediğine hastanın görüntüleme bulguları ve gebelik öyküsü birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir.
Her cerrahi veya girişimsel işlemde sonuçlar kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. İşlem öncesinde hekiminizden detaylı görüş almanız önerilir.
Bu sayfa, Kadın Doğum 2026 yılı rehberleri baz alınarak güncellenmiştir.