Servikal Serklaj Nedir? Neden ve Nasıl Uygulanır?

Servikal Serklaj Nedir? Neden ve Nasıl Uygulanır? Ankara Perinatoloji 2026

Gebelik, çoğu kadın için umut, mutluluk ve heyecanla geçen bir süreçtir. Ancak bazı anne adaylarında, daha önce yaşanan düşükler veya erken doğumlar nedeniyle gebelik süreci endişeyle ilerleyebilir. Bu noktada sıkça gündeme gelen kavramlardan biri servikal serklajdır. Peki servikal serklaj nedir, kimlere uygulanır, ne zaman ve nasıl yapılır? Gerçekten işe yarar mı? Riskleri var mı?

Bu yazıda, servikal serklaj konusunu bilimsel gerçekler ışığında, ancak tıbbi terimlere boğmadan, herkesin anlayabileceği bir dille ele alacağız.

Serviks (Rahim Ağzı) Nedir ve Ne İşe Yarar?

Serviks, rahmin alt kısmında yer alan ve vajinaya açılan bölümdür. Gebelik boyunca serviksin en önemli görevi, rahim içindeki bebeği ve gebelik kesesini güvenli şekilde içeride tutmaktır.

Normal şartlarda:

• Gebelik boyunca kapalı, uzun ve sert kalır

• Doğum zamanı yaklaştığında yumuşar, kısalır ve açılır

Ancak bazı kadınlarda serviks, gebelik ilerledikçe erken dönemde kısalmaya veya açılmaya başlayabilir. Bu durum fark edilmezse, düşük ya da erken doğumla sonuçlanabilir.

Servikal Yetmezlik Nedir?

Servikal serklajın temel nedeni çoğu zaman servikal yetmezliktir.

Servikal yetmezlik:

• Rahim ağzının ağrısız, kasılma olmadan

• Genellikle 2. trimesterde

• Kendiliğinden açılması veya kısalması durumudur

Bu tablo:

• Geç düşükler

• Erken doğumlar

• Ani su gelmesi
  ile sonuçlanabilir.

Önemli nokta şudur:
Servikal yetmezlik çoğu zaman belirti vermez. Anne adayı kendini iyi hissederken, rahim ağzı sessizce açılabilir.

Servikal Serklaj Nedir?

Servikal serklaj, rahim ağzının açılmasını veya kısalmasını önlemek amacıyla, özel bir dikişle serviksin kapatılması işlemidir.

Basitçe anlatmak gerekirse:

Rahim ağzına, gebeliği tutabilmesi için bir “destek dikişi” atılır.

Bu dikiş:

• Gebeliği taşıyacak kadar güçlüdür

• Doğuma yakın dönemde veya doğum başladığında alınır

Servikal Serklaj Neden Yapılır?

Servikal serklajın amacı:

• Düşük riskini azaltmak

• Erken doğumu önlemek

• Gebeliğin daha ileri haftalara taşınmasını sağlamak

Özellikle daha önce:

• 16–24. haftalar arasında açıklanamayan gebelik kaybı

• Ağrısız rahim ağzı açılması

• Erken doğum öyküsü
  olan kadınlarda serklaj hayat kurtarıcı olabilir.

Servikal Serklaj Kimlere Uygulanır?

Servikal serklaj her gebeye rutin olarak yapılmaz. Doğru hastada yapılırsa çok faydalıdır, ancak gereksiz yere yapılması önerilmez.

Serklaj için uygun adaylar:

1. Öyküye Dayalı Serklaj

• Daha önce:

  • 2 veya daha fazla geç düşük

  • Ağrısız rahim ağzı açılmasıyla sonuçlanan gebelik kaybı

• Önceki gebeliklerde serklajla sağlıklı doğum öyküsü

2. Ultrasona Dayalı Serklaj

• Mevcut gebelikte:

  • Transvajinal ultrasonda rahim ağzı uzunluğunun 25 mm’nin altına düşmesi

  • Özellikle 16–24. haftalar arasında

3. Acil (Rescue) Serklaj

• Rahim ağzı açılmaya başlamış

• Zarlar vajinaya doğru bombeleşmiş

• Ancak henüz enfeksiyon ve aktif doğum başlamamışsa

Bu grup en riskli gruptur ancak uygun hastada gebeliği haftalarca uzatabilir.

Servikal Serklaj Ne Zaman Yapılır?

Serklaj zamanlaması, serklaj tipine göre değişir:

• Profilaktik (koruyucu) serklaj:
  ???? 12–14. gebelik haftaları

• Ultrason bulgusuna göre serklaj:
  ???? 16–24. haftalar arası

• Acil serklaj:
  ???? Tanı konduğu anda (genellikle 18–26. haftalar)

Her durumda karar perinatoloji veya deneyimli kadın doğum uzmanı tarafından verilmelidir.

Servikal Serklaj Nasıl Yapılır?

Hazırlık Süreci

• Vajinal muayene

• Ultrason

• Enfeksiyon taraması

• Gerekirse kısa süreli yatış

Anestezi

• Genellikle spinal veya genel anestezi

• Anne adayı ağrı hissetmez

Uygulama Süresi

• Ortalama 15–30 dakika

Yöntemler

En sık kullanılan yöntemler:

1. McDonald Serklajı

• En yaygın yöntemdir

• Rahim ağzına kese ağzı gibi dikiş atılır

• Çoğu hastada yeterlidir

2. Shirodkar Serklajı

• Daha derin yerleştirilir

• Bazı özel durumlarda tercih edilir

Serklaj Sonrası Süreç Nasıldır?

Serklaj sonrası:

• Genellikle aynı gün veya ertesi gün taburcu olunur

• Hafif kasık ağrısı ve lekelenme normaldir

• Kısa süreli istirahat önerilir

Dikkat edilmesi gerekenler

• Vajinal kanama

• Ateş

• Kötü kokulu akıntı

• Şiddetli kasılma

Bu bulgularda derhal doktora başvurulmalıdır.

Servikal Serklajın Başarı Oranı Nedir?

Doğru hastada yapıldığında:

• Gebeliğin haftalarca, hatta aylarca uzaması mümkündür

• Erken doğum riski anlamlı şekilde azalır

Başarı oranı:

• Öyküye dayalı serklajda %80–90

• Ultrasona dayalı serklajda %70–80

• Acil serklajda daha düşüktür ancak yine de değerlidir

Servikal Serklajın Riskleri Var mı?

Her tıbbi işlemde olduğu gibi serklajın da riskleri vardır ancak deneyimli ellerde bu riskler düşüktür.

Olası riskler:

• Enfeksiyon

• Su gelmesi

• Kanama

• Rahim kasılmaları

Bu nedenle serklaj kararı mutlaka kişiye özel verilmelidir.

Serklaj Ne Zaman Alınır?

• Genellikle 36–37. haftalarda

• Vajinal doğum planlanıyorsa

• Doğum başladığında acil olarak da alınabilir

İşlem genellikle:

• Ağrısız

• Anestezisiz

• Poliklinik şartlarında yapılabilir

Serklaj Varken Normal Doğum Olur mu?

Evet.
Dikiş alındıktan sonra:

• Normal doğum mümkündür

• Serklaj sezaryen zorunluluğu değildir

Servikal Serklaj ile Progesteron Aynı Anda Kullanılır mı?

Evet. Birçok hastada:

• Vajinal veya iğne progesteron

• Serklajla birlikte kullanılır

Bu kombinasyon bazı hastalarda başarıyı artırır.

Psikolojik Açıdan Serklaj

Daha önce kayıp yaşamış anne adayları için serklaj:

• Sadece tıbbi değil

• Aynı zamanda psikolojik bir güven unsurudur

“Bir şey yapılıyor olması” hissi, anne adayının gebeliğe tutunmasını da güçlendirir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

Servikal serklaj kesin çözüm mü?

Hayır. Ancak doğru hastada riski ciddi şekilde azaltır.

Serklaj sonrası sürekli yatmak gerekir mi?

Hayır. Aşırı yatak istirahati önerilmez.

Serklaj düşüğe neden olur mu?

Uygun hastada ve doğru zamanda yapıldığında hayır.

Serklaj bebeğe zarar verir mi?

Hayır. Bebekle doğrudan teması yoktur.

Her kısa rahim ağzı olan kadına serklaj yapılır mı?

Hayır. Bazen sadece ilaç ve takip yeterlidir.

Sonuç: Servikal Serklaj Hayat Kurtarıcı Olabilir

Servikal serklaj:

• Doğru hastada

• Doğru zamanda

• Deneyimli ellerde yapıldığında
  gebeliğin seyrini tamamen değiştirebilir.

Önemli olan, erken tanı, düzenli takip ve kişiye özel karardır.

Myom

Rahim Alınması

Bu sayfa, Kadın Doğum 2026 yılı rehberleri baz alınarak güncellenmiştir.